Όταν τα παιδιά δίνουν φωνή στη φύση

Δράσεις ψυχοκοινωνικής στήριξης σε σχολεία του Βροντάδου Χίου...

Μετά τη φωτιά, η σιωπή δεν είναι ποτέ απόλυτη.
Και κάπου εκεί, ανάμεσα στις στάχτες και στις μνήμες, χρειάζεται χώρος για να ακουστεί η φωνή των παιδιών.

Στο πλαίσιο του Προγράμματος Ψυχοκοινωνικής Στήριξης των Πυρόπληκτων Περιοχών της Χίου, που υλοποιεί το Κέντρο Παιδιού και Εφήβου με την υποστήριξη του Ιδρύματος Μποδοσάκη, πραγματοποιήθηκαν δύο βιωματικές δράσεις σε σχολεία του Βροντάδου: στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου και στο 3ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου, με μαθητές και μαθήτριες της Β’ Δημοτικού.

Δύο σχολεία, δύο ομάδες παιδιών — και μια κοινή ανάγκη:
να μιλήσουν για όσα έζησαν και να ξανασυνδεθούν με το παρόν με ασφάλεια.

1ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου
«Η φωνή του δέντρου»

Στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου, 21 μαθητές της Β’ Δημοτικού συμμετείχαν σε δύο συναντήσεις βιωματικών εργαστηρίων.

Η πρώτη συνάντηση ξεκίνησε με μια ιστορία. Το βίντεο «Το Δέντρο που Έδινε» έγινε η αφορμή για να ανοίξει ένας κύκλος σκέψεων και συναισθημάτων: Τι είναι η φύση; Τι μας προσφέρει; Και τι της παίρνουμε πίσω;

Ακολούθησε συζήτηση για τη φωτιά που έπληξε τη Χίο — και τον ίδιο τον τόπο των παιδιών. Οι μαθητές μοιράστηκαν σκέψεις, συναισθήματα και αντιδράσεις, όχι μόνο για το τότε, αλλά και για το εδώ και τώρα.

Στον πίνακα αποτυπώθηκαν συναισθήματα με χρώματα:

Ζεστά χρώματα (κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο) για όσα πυροδότησε η φωτιά

Ψυχρά χρώματα για την αναγέννηση, τις ευχάριστες σκέψεις και το παρόν

Έτσι, τα παιδιά συνειδητοποίησαν πως ακόμη και σε περιόδους κρίσης, τα συναισθήματα συνυπάρχουν — δεν είναι ποτέ ένα μόνο. Στη συνέχεια, μέσα από απλές ασκήσεις ενσυνειδητότητας, έμαθαν να επιστρέφουν στο σώμα και στην αναπνοή: εισπνοή σαν να μυρίζουν ένα λουλούδι, εκπνοή σαν να σβήνουν ένα κερί. Το εργαστήριο ολοκληρώθηκε με κάτι ιδιαίτερο: κάθε παιδί έδωσε φωνή στο δέντρο και όλες οι φωνές μαζί έγιναν ένα συλλογικό βιβλίο.
Κορμοί σε διαφορετικά μεγέθη, φύλλα σε χρώματα συναισθημάτων και λέξεις που μιλούσαν για τη φωτιά — αλλά και για μετά.

Στη δεύτερη συνάντηση, τα παιδιά θυμόντουσαν. Θυμόντουσαν και επανέφεραν όσα είχαν δουλέψει, ακόμη και για μια συμμαθήτρια που απουσίαζε την πρώτη φορά.

Δημιουργήθηκε ο τίτλος του βιβλίου, μέσα από όλες τις ιδέες τους. Ένας τίτλος που δεν ανήκε σε έναν, αλλά σε όλους. Και η χαρά τους, όταν άκουσαν τη σύνθεση, ήταν εμφανής: οι φωνές τους είχαν ακουστεί!

Ακολούθησαν ασκήσεις ενσυνειδητότητας με κίνηση και μουσική. Άλλοτε ένταση, άλλοτε απαλότητα. Κάθε παιδί ένιωσε κάτι διαφορετικό — και αυτό ήταν αποδεκτό.

Η δράση έκλεισε με μια ευχή για το μέλλον από κάθε παιδί.

3ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου
«Οι στιγμές μας»

Στο 3ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου συμμετείχαν 14 μαθητές της Β’ Δημοτικού, επίσης σε δύο συναντήσεις.

Η πρώτη επαφή έγινε με ασκήσεις χαλάρωσης και αναπνοής. Και ύστερα ήρθε η συζήτηση για τη φωτιά.

Εδώ, το άγχος εμφανίστηκε πιο έντονα — και σωματικά.  «Νιώθω το στομάχι μου να σφίγγεται», είπε ένα παιδί.

Ο φόβος, η λύπη και η αγωνία δεν ανήκαν μόνο στο παρελθόν. Ήταν παρόντα και στο σήμερα.
Οι εικόνες των καμένων εκτάσεων, η καθημερινή επαφή με την καταστροφή και οι ενήλικες συζητήσεις για το ενδεχόμενο να ξανασυμβεί, κρατούσαν το βίωμα ζωντανό.

Τα παιδιά πρότειναν δραστηριότητες που τους δίνουν ευχαρίστηση — τρέξιμο, παιχνίδι, ποδόσφαιρο — με στόχο να παρατηρούν τις σωματικές τους αισθήσεις και τα συναισθήματα.
Η διαδικασία ανέδειξε την ανάγκη για υπενθύμιση, σταθερότητα και υποστήριξη.

Τα συναισθήματα καταγράφηκαν στον πίνακα με χρώματα και αποτυπώθηκαν σε καμβά: αριστερά τα συναισθήματα της φωτιάς, δεξιά τα συναισθήματα μετά.

Στη δεύτερη συνάντηση, επανήλθαν οι ασκήσεις ενσυνειδητότητας με μουσική και κίνηση. Τα παιδιά κατάφεραν να εστιάσουν στο παρόν και να περιγράψουν τις αισθήσεις τους.

Ο καμβάς συμπληρώθηκε με τις φωνές της φύσης, του δέντρου και των ζώων — από χαμηλά προς τα ψηλά, από τη φωτιά προς το μετά.

Το έργο πήρε το όνομα: «Οι στιγμές μας».

Και εδώ, η δράση έκλεισε με ευχές για το μέλλον.

Οι δράσεις αυτές μας υπενθύμισαν κάτι πολύτιμο: τα παιδιά μπορούν να μιλήσουν για τα δύσκολα, αρκεί να τους δοθεί χώρος, χρόνος και ασφάλεια.

Μέσα από τη σύνδεση με το σώμα, τις αισθήσεις και το παρόν, μαθαίνουν σταδιακά να αντέχουν και να επεξεργάζονται όσα βιώνουν — χωρίς να χρειάζεται να τα αποφύγουν.

Ευχαριστούμε θερμά τα σχολεία, τους εκπαιδευτικούς και φυσικά τα παιδιά, που μας εμπιστεύτηκαν τις φωνές και τις στιγμές τους.