Η δυναμική της Ομαδικοαναλυτικής Ψυχοθεραπείας

Γράφει η Ηλιάνα Φύλλα, Ψυχίατρος, Mcs Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Παιδοψυχιατρικής, Τελειόφοιτος Ομαδικής Ανάλυσης...

Από όποια πλευρά και αν μελετήσουμε την ανθρώπινη κοινωνία, είτε παρατηρούμε την εξελικτική μας ιστορία, είτε εμβαθύνουμε στην ανάπτυξη του μεμονωμένου ατόμου, αναγνωρίζουμε ότι ο άνθρωπος γεννιέται και αναπτύσσεται μέσα και διαμέσου του των σχέσεων του.

Οι άνθρωποι ζούσαν πάντα σε ομάδες που χαρακτηρίζονταν από έντονες και μόνιμες σχέσεις μεταξύ των μελών τους, και η ανάγκη του «ανήκειν» αποτελεί ένα πανίσχυρο, θεμελιώδες και καθολικό κίνητρο για όλους μας. Η αυτοεκτίμηση και ο αυτοσεβασμός μας δομείται μέσω του βλέμματος των σημαντικών άλλων. Μπορούμε να πούμε δηλαδή, ότι ο εαυτός μας κατασκευάζεται από ανακλώμενες αξιολογήσεις άλλων, αρχικά των γονέων μας και στη συνέχεια ανθρώπων από τις ομάδες αναφοράς μας.

Η Ψυχική Διαταραχή ή η Ψυχιατρική συμπτωματολογία στις ποικίλες εκδηλώσεις τους, μπορούν να «μεταφραστούν» με διαπροσωπικούς όρους και αυτές οι δυσκολίες δεν μπορεί να παραμένουν «αθέατες» στην θεραπεία. Για παράδειγμα, η κατάθλιψη παράλληλα με την έκδηλη και σωματοποιημένη ψυχική οδύνη που παρουσιάζει, εκφράζεται και σε διαπροσωπικά ζητήματα όπως η παθητική εξάρτηση, η απομόνωση, η υποτακτικότητα, η ανικανότητα έκφρασης του θυμού και η υπερευαισθησία στον αποχωρισμό

Η Ομαδικοαναλυτική Ψυχοθεραπεία, όπως θεμελιώθηκε από τον Foulkes, δημιουργεί έναν χώρο όπου η δυναμική των ανθρώπινων επικοινωνιών μπορεί να πάρει μορφή. Η ομάδα λειτουργεί σαν ζωντανός οργανισμός, ένα δίκτυο σχέσεων μέσα στο οποίο κάθε μέλος επηρεάζει και επηρεάζεται. Δεν πρόκειται για «μάθημα επικοινωνίας» ή για επιφανειακές συμβουλές. Είναι μια διαδικασία αναγνώρισης, μέσα από τους άλλους. Η ομάδα γίνεται καθρέφτης, αλλά και κοινότητα-μια μικρογραφία του κόσμου- όπου η συνάντηση αποκτά νόημα και γνησιότητα.

Μία ψυχοθεραπευτική ομάδα που αλληλεπιδρά ελεύθερα θα εξελιχθεί σε ένα κοινωνικό μικρόκοσμο των μελών που συμμετέχουν. Σε αυτό τον μικρόκοσμο- αργά ή γρήγορα- θα εκδηλωθεί ξεκάθαρα το μοτίβο διαπροσωπικών επικοινωνιών κάθε μέλους. Υπό αυτή τη συνθήκη, κάθε μέλος θα έχει στη διάθεση του την ίδια ομάδα-εργαστήριο για να κατανοήσει το νόημα αυτών των συμπεριφορών και να τις τροποποιήσει. Η ομάδα υπάρχει ως ένας τόπος συνάντησης, αγωνίας, σύγκρουσης, φόβου, αναγνώρισης και μεγάλης ομορφιάς: μερικές από τις πιο αληθινές και συγκινητικές στιγμές της ζωής συμβαίνουν στον μικρό και παρ΄όλα αυτά απεριόριστο μικρόκοσμο μίας θεραπευτικής ομάδας.